A. Sigortanın Kapsamı
A.1. Sigortanın Konusu
Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı
yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün;
1.1. Kırma, delme, yıkma, devirme ve
zorlamayla girilerek,
1.2. Araç, gereç veya bedeni çeviklik
sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle
girilerek,
1.3. Kaybolan, çalınan veya haksız yere
elde edilen asıl anahtarla veya anahtar
uydurarak veya başka aletler veya şifre
yardımıyla kilit açma suretiyle girilerek,
1.4. Sigortalı yerlere gizlice girip
saklanarak veya kapanarak,
1.5. Öldürme, yaralama, zor ve şiddet
kullanma veya tehditle,
yapılması halinde sigortalı kıymetlerde
doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve
zararlar, teminat altına alınmıştır.
Teminat poliçede belirtilmek şartıyla
yukarıda sıralanan riziko gruplarından
sadece biri veya birkaçı için de verilebilir.
A.2. Sigorta Bedelinin Kapsamı
Sigortalıya ve kendisiyle birlikte sürekli
oturanlara ve çalışanlarına ait sigortalanabilir
kıymetler sigorta kapsamı içindedir.
Sigortalı yerlerde bulunan sigorta konusu
kıymetler;
a. nitelikleri bakımından madde veya
gruplara ayrılmış ise bu madde ve gruplardan
herhangi birinin içine giren,
b. tek bir sigorta bedelinde belirtilmiş
ise bu bedele ilişkin tanımın içine giren,
her şey poliçede ayrıca belirtilmiş olsun
olmasın sonradan edinilmiş olsa dahi sigorta
teminatı kapsamı içindedir.
Hırsızlık eylemini gerçekleştirmek amacıyla
sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlere
girilmesi veya bu yerlerin açılması esnasında
verilecek tahribat da sigorta teminatı
kapsamındadır.
Sigorta sözleşmesine, teminat altına
alınacak kıymetlerin muhafazası için özel
hükümler konabilir. Bu taktirde sigortacı,
sözkonusu kıymetlerin sigorta sözleşmesinde
öngörülen şekillerde saklanmadığını ispat
etmedikçe tazminat ödemekten kaçınamaz.
A.3. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına
Dahil Edilebilecek Kıymetler
Aşağıda sayılanlar teminat kapsamı dışındadır.
Ancak, sigorta bedellerinin poliçede ayrıca
belirtilmesi kaydıyla ek sözleşme ile
teminat kapsamı içine alınabilirler :
3.1. Kürk ve ipek halı ile sanat veya
antika değeri olan tablo, kolleksiyon,
heykel, biblo, resim, kitap, gravür, yazı,
halı ve benzerleri,
3.2. Model, kalıp, plan ve kroki, ihtira
beratı, ticari defter ve benzerleri,
3.3. Sigorta sözleşmesine konu olan
yerler dahilinde bulunan kara, deniz ve
hava araçları ile bunların yükleri,
3.4. İşyeri ile bağlantısı olmayan vitrinlerde
sergilenen mallar,
3.5. Nakit, hisse senedi, tahvil ve
kıymetli kağıt ile altın, gümüş ve sair
kıymetli maden ile bunlardan mamul eşya,
mücevher, değerli taş, inci ve benzerleri,
3.6. Sigortalıya, kendisiyle birlikte
oturanlara ve çalışanlarına ait olmayıp
da sigorta sözleşmesinde gösterilen yerde
bulunan mallar,
3.7. Konutlarda bulunan ve sigorta bedellerinin
toplam sigorta bedelinin aşağıda belirtilen
oranları aşan kısımları,
a. Sanat veya antika değeri olan tablo,
kolleksiyon, heykel, biblo, resim, kitap,
gravür, yazı, halı ve benzerlerinin sigorta
bedellerinin toplam sigorta bedelinin
% 5'ini aşan kısmı,
b. Altın, gümüş ve sair kıymetli maden
ile bunlardan mamul eşya, mücevher, değerli
taş, inci ve benzerlerinin sigorta bedellerinin
toplam sigorta bedelinin % 5'ini aşan
kısmı,
c. Aksam ve teferruatları da dahil olmak
üzere bilgisayar, video, video çekicisi,
telsiz, televizyon, radyo, pikap, teyp,
müzik seti, fotoğraf makinesi, film makinesi
(gösterme veya çekme), dürbün ve mikroskopların
sigorta bedellerinin toplam sigorta bedelinin
% 10'unu aşan kısmı,
d. Kürk ve ipek halıların sigorta bedellerinin
toplam sigorta bedelinin % 10'unu aşan
kısmı.
Sigorta sözleşmesine, yukarıdaki fıkraya
göre teminat altına alınacak eşyaların
muhafazası için özel hükümler konabilir.
Bu taktirde sigortacı, sözkonusu eşyaların
sigorta sözleşmesinde öngörülen şekillerde
saklanmadığını ispat etmedikçe tazminat
ödemekten kaçınamaz.
A.4. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına
Dahil Edilebilecek Haller
Aşağıdaki hallerden herhangi birinin
varlığını fırsat bilerek yapılan hırsızlık,
yağma ve bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan
zararlar sigorta teminatının dışında olup
ancak ek sözleşme yapılarak teminat kapsamı
içine alınabilirler:
4.1. Sigorta sözleşmesinde gösterilen
yerlerin içinde aralıksız 30 günden fazla
kimse bulunmaması,
4.2. Poliçede gösterilen yerlerde bulunan
kıymetlerin bu yerlerden taşınması ve
bu yerlerin dışındaki adreslerde tutulması,
4.3. Grev, lokavt, kargaşalık ve bunların
gerektirdiği askeri ve inzibati hareketler,
4.4. Yangın, yıldırım, infilak, deprem,
yanardağ püskürmesi, seylap, fırtına,
yer kayması,kar ağırlığı,
4.5. Sigortalının hizmetinde bulunan
kimselerce yapılan hırsızlık ve tahribat,
4.6. Kıyafet değiştirerek veya selahiyetli
olmaksızın sıfat takınarak yapılan hırsızlıklar,
4.7. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda
belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden
doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini
azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından
yapılan müdahaleler sonucunda meydana
gelen zararlar.
A.5. Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatının
dışındadır:
5.1. Savaş, istila, düşman hareketleri,
iç savaş, ihtilâl, ayaklanma ve askeri
hareketlerden yararlanarak yapılan hırsızlık,
yağma ve bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan
zararlar,
5.2. Herhangi bir nükleer yakıttan veya
nükleer yakıtın yanması sonucu nükleer
artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden
meydana gelen iyonlayıcı radyasyon veya
radyo-aktif bulaşma ya da bunların gerektirdiği
askeri ve inzibati tedbirlerden yararlanılarak
yapılan, hırsızlık, yağma ve tahribat
(Bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini
idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım
olayını da kapsayacaktır),
5.3. Kamu otoritesi tarafından sigortalı
şeyler üzerinde yapılacak tasarruflardan
yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma
veya bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan
zararlar,
5.4. Sigortalıyla birlikte yaşayan veya
birlikte oturan kimseler tarafından yapılan
hırsızlık ve tahribat,
5.5. Hırsızların neden olacağı yangın,
infilâk ve dahili su zararları,
5.6. Envanter açıkları.
A.6. Eksik Sigorta
Aksi kararlaştırılmadıkça, poliçede
belirtilen sigorta bedeli sigorta edilen
menfaatin hasara uğradığı andaki değerinden
düşük olduğu taktirde, tazminat sigorta
bedeli ile sigorta değeri arasındaki orana
göre ödenir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta
sözleşmesini yukarıdaki oran göz önüne
alınmaksızın sigorta bedelini aşmayan
zararın tamamının sigortacı tarafından
ödeneceği şeklinde değiştirebilir. Sigortalı
veya sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde
değiştirdiğini, rizikonun gerçekleşmesinden
önce, noter protestosu ile sigortacıya
bildirdiği taktirde, bildirim gününden
sonra gelen günden itibaren sözleşme hükümleri,
kendiliğinden, sigortacının sigorta bedelini
aşmayan zararın tamamından sorumlu olacağı
şeklinde değiştirilmiş olur. Sigortalı
prim farkını esas primin ödenmesine ilişkin
hükümler uyarınca öder.
A.7. Aşkın Sigorta
Sigorta bedeli veya sigortacının zarar
dolayısıyla ödemeyi kararlaştırdığı miktar,
sigorta olunan menfaatin değerini aşarsa
sigortanın bu değeri aşan kısmı geçersizdir.
Sigorta süresi içinde haberdar olan
sigortacı bu durumu sigortalıya ihbar
eder ve sigorta bedelini ve primin bu
aşkın bedele ait kısmını indirir ve fazlasını
sigortalıya iade eder.
A.8. Muafiyet
Sigorta bedelinin belli bir yüzdesine
kadar olan hasarların veya hasarın belli
bir yüzdesinin ve/veya miktarının sigortacı
tarafından tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir.
Bu şekilde belirlenen muafiyet oranları
veya tutarları poliçede belirtilir.
A.9. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan tarihlerde, aksi
kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile
öğleyin saat 12.00'de başlar ve öğleyin
saat 12.00'de sona erer.
B. Hasar ve Tazminat
B.1 Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde
Sigortalı veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları
yerine getirmekle yükümlüdür:
1.1. Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği
tarihten itibaren beş iş günü içinde sigortacıya
bildirimde bulunmak,
1.2. Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde,
durumu derhal yetkili makamlara bildirmek
ve çalınanlar arasında kıymetli evrak
varsa dolaşımını ve ödenmesini önlemek
için ilgili yerlere derhal başvuruda bulunmak,
1.3. Sigortalı değilmişcesine gerekli
koruma önlemlerini almak ve bu amaçla
sigortacı tarafından verilen talimata
elinden geldiği kadar uymak,
1.4. Zorunlu haller dışında, rizikonun
gerçekleştiği yer veya kıymetlerde bir
değişiklik yapmamak,
1.5. Sigortacının isteği üzerine rizikonun
gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde
belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri
saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına
yararlı, sigorta ettiren için sağlanması
mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin
sigortacıya vermek,
1.6. Zararın tahmini miktarını belirten,
yazılı bir bildirimi makul ve uygun bir
süre içinde sigortacıya vermek.
1.7. Tazminat yükümlülüğü ve miktarı
ile rücu haklarının saptanması için sigortacının
veya yetkili kıldığı temsilcilerinin sigortalı
kıymetlerin bulunduğu yerlerde, sigortalı
kıymetlerde ve bunlarla ilgili belgeler
üzerinde yapacakları araştırma ve incelemelere
izin vermek,
1.8. Sigorta konusu ile ilgili başka
sigorta sözleşmeleri varsa bunları sigortacıya
bildirmek.
B.2. - Koruma Önlemleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta
poliçesiyle temin olunan rizikoların gerçekleşmesinde
zararı önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye
yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür.
Alınan önlemlere ilişkin giderler, bu
önlemler faydasız kalmış olsa bile, sigortacı
tarafından ödenir. Eksik sigorta varsa,
sigortacı bu giderleri sigorta bedeliyle
sigorta değeri arasındaki orana göre öder.
B.3. Zararın Tespiti
Sigortalı kıymetlerin çalınması ya da
hırsızlığa teşebbüs edilmesi sonucunda
sigortalı kıymetlerde ve bulunduğu yerde
meydana gelen zararın miktarı taraflar
arasında yapılacak anlaşmayla tespit edilir.
Taraflar zarar miktarında anlaşamadıkları
taktirde, zarar miktarının tayini, hakem-bilirkişilerce
aşağıdaki esaslara uyulmak suretiyle saptanır
ve sigortacıdan tazminat talep edilmesi
veya sigortacının dava edilmesi halinde
zarar miktarıyla ilgili hakem-bilirkişi
raporu tazminatın saptanmasına esas teşkil
eder. Şu kadar ki, tek hakem-bilirkişi
seçilmiş ise atandığı tarihten itibaren,
diğer hallerde ise üçüncü hakem bilirkişinin
seçilmesinden itibaren en geç üç ay içerisinde
ve her halükarda rizikonun gerçekleştiği
tarihten itibaren altı ay içerisinde raporun
tebliğ edilmemesi halinde taraflar zarar
miktarını her türlü delille ispat edebilirler.
Taraflar, uyuşmazlığın çözümü için tek
hakem-bilirkişi seçiminde anlaşamadıkları
taktirde, taraflardan her biri kendi hakem-bilirkişisini
seçer ve bu hususu noter eliyle diğer
tarafa bildirir. Taraflarca seçilen hakem-bilirkişiler
ilk toplantı tarihinden itibaren yedi
gün içerisinde ve incelemeye geçmeden
önce, bir üçüncü hakem-bilirkişi seçerler
ve bunu bir tutanakla saptarlar. Üçüncü
hakem-bilirkişi, ancak taraflarca seçilen
hakem-bilirkişilerin anlaşamadıkları hususlarda,
anlaşamadıkları hadler içinde kalmak suretiyle,
diğer hakem-bilirkişilerle birlikte tek
bir rapor halinde karar vermeye yetkilidir.
Hakem-bilirkişi raporu taraflara aynı
zamanda tebliğ edilir.
Taraflardan herhangi biri, diğer tarafça
yapılan tebliğden itibaren 15 gün içinde
hakem-bilirkişisini seçmez, yahut taraflarca
seçilen hakem-bilirkişiler üçüncü hakem-bilirkişinin
seçimi konusunda yedi gün içinde anlaşamazlarsa,
üçüncü hakem-bilirkişi taraflardan birinin
isteği üzerine hasar yerindeki ticaret
davalarına bakmaya yetkili mahkeme tarafından
uzman kişiler arasından seçilir.
Hakem-bilirkişilere, uzmanlıklarının
yeterli olmadığı nedeniyle itiraz olunabilir.
Hakem-bilirkişinin kimliğinin öğrenilmesinden
sonra yedi gün içerisinde kullanılmayan
itiraz hakkı düşer.
Hakem-bilirkişi ölür, görevden çekilir
veya reddedilir ise, yerine aynı usule
göre yenisi seçilir ve göreve kaldığı
yerden devam olunur.
Hakem-bilirkişiler, zarar miktarının
saptanması konusunda gerekli görecekleri
deliller ile sigortalı şeylerin rizikonun
gerçekleşmesi sırasındaki değerini saptamaya
yarayacak kayıt ve belgeleri isteyebilir
ve hasar yerinde incelemede bulunabilirler.
Hakem-bilirkişilerin veya üçüncü hakem-bilirkişinin,
zarar miktarı konusunda verecekleri kararlar
kesindir, tarafları bağlar.
Hakem-bilirkişi kararlarına ancak tesbit
edilen zarar miktarının, gerçek durumdan
önemli şekilde farklı olduğu anlaşılır
ise itiraz edilebilir ve bunların iptali,
kararın tebliğ tarihinden itibaren yedi
gün içinde rizikonun gerçekleştiği yerdeki
ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkemeden
istenebilir.
Taraflar kendi seçtikleri hakem-bilirkişilerin
ücret ve masraflarını öderler. Tek hakem-bilirkişinin
veya üçüncü hakem-bilirkişinin ücret ve
masrafları taraflarca yarı yarıya ödenir.
Zarar miktarının saptanması bu sözleşmede
ve mevzuatta mevcut hüküm ve şartları
ve bunların ileri sürülmesini etkilemez.
B.4. Tazminatın Hesabı
Sigorta tazminatının hesabında sigortalı
kıymetlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki
tazmin değeri esas tutulur. Sigorta tazmin
değeri aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Ticari emtiada, rizikonun gerçekleşmesinden
bir önceki iş günü piyasa alım fiyatı
esas tutulur.
Fabrika ve imalathanelerde imal halinde
bulunan maddelerde, rizikonun gerçekleşmesinden
bir iş günü önceki piyasa fiyatına göre
hammadde ve malzemenin satın alınması
için ödenecek bedellere o güne kadar yapılan
imal masrafları ve genel giderlerden gereken
payın eklenmesi suretiyle hesaplanır.
Ancak bu suretle saptanan tazmin değeri,
hiçbir zaman bu maddelerin mamullerinin
rizikonun gerçekleşmesinden bir iş günü
önceki piyasa alım fiyatını geçemez.
Ham ve mamul maddeler, fabrika ve imalathanelerin
ister içinde veya eklentisinde, ister
diğer herhangi bir yerinde bulunsun bu
madde hükümleri bakımından ticari emtiadan
sayılır.
Her türlü makine ve tesisat, alet-edavat
ve demirbaşlarda, yenilerinin satın alınması
için ödenecek bedel esas tutulur. Ancak
bu bedelden eskime ve aşınma ve başka
sebeplerden ileri gelen kıymet eksilmeleri
düşüleceği gibi, yenilerinin randıman
ve nitelik farkları varsa bu farklar da
dikkate alınır.
Her türlü ev eşyası ve kişisel eşyada,
yenilerinin satın alınması için ödenecek
bedel esas tutulur. Ancak bu bedelden,
eskime ve aşınma ve başka sebeplerden
ileri gelen kıymet eksilmeleri indirilir.
Sigorta sözleşmesinin yapılması sırasında
veya sigorta süresi içinde; sigorta konusu
kıymetin tazmin değeri sigorta ettiren
ve sigortacının mutabakatıyla seçtikleri
bilirkişiler tarafından saptanır ve taraflarca
kabul olunursa bu değere taraflarca itiraz
olunamaz.
Mutabakatlı değer esasıyla yapılacak
sözleşmeler için saptanacak değer listesi
en çok bir yıllık sigorta süresi için
geçerlidir.
Bilirkişi masrafı, sözleşmeyi mutabakatlı
değer esasıyla isteyen tarafa aittir.
Ticari emtia üzerine mutabakatlı değer
esasıyla sözleşme yapılamaz.
Kıymetli evrakın değeri, hırsızlık gününden
bir evvelki günün borsa, yoksa piyasa
veya rayiç fiyatına göre tespit edilir.
Kıymetli evrakın iptal veya başka bir
suretle yerlerine ikamesi mümkün olduğu
taktirde, tazmin edilecek bedel ikame
masraflarıdır.
Paralarda, paranın nominal değeridir.
Sigortacının sorumluluğu; sigortalı
şeylerin hepsi için tek bir bedel öngörülmüş
ise bu bedelle, sigortalı şeyler nitelikleri
bakımından madde veya gruplara ayrılmış
ise bu madde ve gruplarla ilgili bedellerle
sınırlıdır.
B.5. Tazminatın Ödenmesi
Sigortalı kıymetler birden çok kez sigorta
edilmişse, tazminat miktarının yasa ve
bu poliçe hükümlerine göre saptanmasından
sonra sigortacı payına düşen kısmı öder.
Sigortacı belirlenen tazminatı, rizikonun
gerçekleştiğini belirleyen bilgi ve belgelerin
kendisine ulaşmasından itibaren en geç
30 gün içerisinde sigortalıya ödemek zorundadır.
Sigortacı parayı ve kıymetli evrakı
aynen ikame suretiyle de tazmin edebilir.
Ancak, hisse senedi ve tahvillerle diğer
kıymetli evrakta ikame masrafları sözkonusu
ise, sigortalı ikame işlerini takip ederek
bu işlemin en kısa zamanda yapılmasını
sağlar. Aksi taktirde doğacak zarardan
sigortalı sorumlu olacaktır.
Sigortalı veya sigorta ettiren hakkında
soruşturma açılmış ise bu soruşturmanın
tamamlanmasına kadar sigortacı tazminat
ödemesini bekletebilir.
Çalınmış olan şeyler kısmen veya tamamen
bulunmuş ise,sigorta ettiren veya sigortalı
durumu derhal sigortacıya bildirmekle
yükümlüdür.
Bulunma, tazminatın ödenmesinden önce
olmuşsa, sigorta ettiren bunları geri
almak zorundadır.
Bulunma tazminatın ödenmesinden sonra
olmuşsa, sigortalı bulunan şeyin değerini
ödeyerek ya geri alır ya da bulunan şeylerin
mülkiyetini sigortacıya devreder.
Geri alınma durumunda, bulunan şeylerde
çalınma dolayısıyla bir kıymet eksilmesi
meydana gelmiş ise, sigortacı bu zararı
ödemek zorundadır.
B.6. Tazminat Hakkının Eksilmesi veya
Düşmesi
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesi halindeki yükümlülüklerini
yerine getirmez ve bunun sonucu zarar
miktarında bir artış olursa, sigortacının
ödeyeceği tazminattan bu şekilde artan
kısım indirilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesine kasden sebebiyet verir
veya zarar miktarını kasden arttırıcı
eylemlerde bulunursa, bu poliçeden doğan
talep hakları düşer.
B.7. Hasar ve Tazminatın Sonuçları
Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca
hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalı
veya sigorta ettiren, sigortacının açabileceği
davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün
belge ve bilgileri vermeye zorunludur.
Sigorta edilmiş rizikonun gerçekleşmesi
ile tam hasar meydana geldiği taktirde
sigorta teminatı sona erer. Kısmi hasar
halinde, sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği
tarihten itibaren, ödenen tazminat tutarı
kadar eksilir. Sigorta bedelinin madde
veya gruplara ayrılmış olması hallerinde
de aynı yöntem uygulanır.
Sigorta bedelinin eksildiği hallerde,
sigorta ettirenin istediği tarihten itibaren
gün esası ile prim alınmak suretiyle sigorta
bedeli eski miktarına yükseltilebilir.
Kısmi hasarlarda, taraflar sigorta sözleşmesini
feshetme hakkına sahiptir. Taraflar fesih
hakkını ancak tazminat ödenmeden önce
kullanabilir. Feshin hüküm ifade ettiği
tarihe kadar geçen sürenin primi, gün
esası üzerinden hesap edilir ve fazlası
geri verilir.
C. Çeşitli Hükümler
C.1. Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının
Sorumluluğunun Başlaması ve Sigorta Ettirenin
Temerrüdü
Sigorta priminin tamamının, primin taksitle
ödenmesi kararlaştırılmışsa peşinatın
(ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve
en geç poliçenin teslimi karşılığında
ödenmesi gerekir. Aksi kararlaştırılmadıkça,
prim veya peşinat ödenmediği takdirde
poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının
sorumluluğu başlamaz ve bu husus poliçenin
ön yüzüne yazılır. Sigorta ettiren kimse,
sigorta primini veya primin taksitle ödenmesi
kararlaştırıldığı taktirde peşinatını,
sigorta poliçesinin teslim edildiği günün
bitimine kadar ödemediği takdirde temerrüde
düşer ve prim borcunu temerrüde düştüğü
tarihi takip eden 30 gün içinde de ödemediği
taktirde sigorta sözleşmesi hiç bir ihtara
gerek olmaksızın feshedilmiş olur. Prim
ödenmemiş olmasına rağmen poliçenin teslimi
ile sigortacının mesuliyetinin başlayacağının
kararlaştırıldığı hallerde, bu bir aylık
sürenin ilk onbeş gününde sigortacının
sorumluluğu devam eder.
Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı
takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamanı,
miktarı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları
poliçe üzerine yazılır veya poliçe ile
birlikte yazılı olarak sigorta ettirene
bildirilir. Sigorta ettiren kimse, kesin
vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya
da yazılı olarak kendisine bildirilmiş
olan prim taksitlerinin herhangi birini
vade günü bitimine kadar ödemediği taktirde
temerrüde düşer. Sigorta ettiren, prim
borcunu temerrüde düştüğü tarihi takip
eden onbeş gün içinde ödemediği takdirde
sigorta teminatı durur. Rizikonun gerçekleşmemesi
kaydıyla, teminatın durduğu süre içinde
prim borcunun ödenmesi halinde teminat
durduğu yerden devam eder. Sigorta teminatının
durduğu tarihten itibaren 15 gün içerisinde
prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta
sözleşmesi hiç bir ihtara gerek olmaksızın
feshedilmiş olur.
Poliçenin ön yüzüne yazılması kaydıyla,
rizikonun gerçekleşmesiyle henüz vadesi
gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının
ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarını
aşmayan kısmı, muaccel hale gelir.
Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin
feshedilmiş sayıldığı hallerde, sigortacının
sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül
eden prim gün esası üzerinden hesap edilerek
fazlası sigorta ettirene iade edilir.
C.2. Sigortalı veya Sigorta Ettirenin
Sözleşme Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü
Sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin
teklifnamede, teklifname yoksa poliçe
ve eklerinde yazılı beyanına dayanılarak
akdedilmiştir.
Sigorta ettirenin beyanı gerçeğe aykırı
veya eksik olması dolayısıyla, sigortacının
sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır
şartlarla yapmasını gerektirecek hallerde
sigortacı, durumu öğrendiği tarihten itibaren
bir ay içinde sözleşmeden cayabilir veya
sözleşmeyi yürürlükte tutarak aynı süre
içinde prim farkını talep edebilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, talep
edilen prim farkını kabul ettiğini sekiz
gün içinde bildirmediği taktirde sözleşme
feshedilmiş olur.
Cayma veya feshin hüküm ifade ettiği
tarihe kadar geçen sürenin primi, gün
esası üzerinden hesap edilir ve fazlası
geri verilir.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasıtlı
davrandığı anlaşıldığı taktirde sigortacı,
riziko gerçekleşmiş olsa bile sözleşmeden
cayabilir, tazminatı ödemez ve prime hak
kazanır.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasdı
bulunmadığı durumlarda rizikonun, sigortacı
durumu öğrenmeden önce veya sigortacının
cayabileceği ve feshedebileceği ya da
caymanın veya feshin hüküm ifade etmesi
için geçecek sürede gerçekleşmesi halinde,
sigortacı tazminatı tahakkuk ettirilen
prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken
prim arasındaki orana göre öder.
Süresinde kullanılmayan cayma veya prim
farkını talep etme hakkı düşer.
C.3. - Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi
İçinde İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları
Sigorta ettiren, sigortacının izni olmadan
sözleşmenin yapılmasından sonra sigortalı
kıymetlerin bulunduğu yerde ya da kullanış
tarzında, teklifnamede, teklifname yoksa
poliçe ve eklerinde belirtilene nazaran
değişiklik yaptığı taktirde, bu durumu
sigortacıya sekiz gün içinde bildirmekle
yükümlüdür.
Değişiklik, sigortacının sözleşmeyi
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını
gerektiren hallerden ise, sigortacı sekiz
gün içinde sözleşmeyi fesheder yahut prim
farkını talep etmek suretiyle sözleşmeyi
yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkını
kabul ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği
taktirde sözleşme feshedilmiş olur.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar
geçen sürenin primi, gün esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih veya prim
farkını talep etme hakkı düşer.
Sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlerin
veya kullanma şeklinin, teklifname, teklifname
yoksa poliçe ve eklerinde belirtilene
nazaran değiştirildiğini öğrenen sigortacı,
sigorta sözleşmesinin yürürlükte kalmaya
devam etmesine razı olduğunu gösteren
bir harekette bulunursa fesih hakkı düşer.
Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte
ve daha az prim ödenmesini gerektirir
hallerden ise sigortacı, bu değişikliğin
yapıldığı tarihten sözleşmenin sona ermesine
kadar geçecek süre için gün esasına göre
hesap edilecek prim farkını sigorta ettirene
geri verir.
Sigortacının sözleşmeyi bu değişikliklere
göre yapmamasını veya daha ağır şartlarla
yapmasını gerektiren hallerde:
a. Sigortacı durumu öğrenmeden önce,
b. Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği
süre içinde,
c. Fesih ihbarının hüküm ifade etmesi
için geçecek süre içinde,
riziko gerçekleşirse, sigortacı, tazminatı
tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi
gereken prim arasındaki orana göre öder.
C.4. - Birden Çok Sigorta
Sigortalanmış şeyler üzerine sigorta
ettiren başka sigortacılarla aynı rizikolara
karşı ve aynı süreye rastlayan başka sigorta
sözleşmesi yapacak olursa, bunu tüm sigortacılara
derhal bildirmekle yükümlüdür.
Sigortacı durumu öğrendiği tarihten
itibaren 8 gün içinde sözleşmeyi feshedebilir.
Süresinde kullanılmayan fesih hakkı düşer.
C.5. Menfaat Sahibinin veya Zilyedlik
Durumunun Değişmesi
Sözleşme süresi içinde, menfaat sahibinin
veya zilyedlik durumunun değişmesi halinde
(ölüm hali hariç) sigorta sözleşmesi münfesih
olur.
Ölüm halinde ise, sigorta ettiren ve
sigortalının varlığını öğrenen yeni hak
sahibi durumu 15 gün içinde sigortacıya
bildirmekle yükümlüdür.
Sigortacı değişikliği, yeni hak sahibi
de sigortanın mevcudiyetini öğrendiği
tarihten itibaren 8 gün içinde sözleşmeyi
feshedebilir.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar
geçen sürenin primi, gün esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası yeni hak sahibine
geri verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih hakkı
düşer.
Sigortalı kıymetlerin malikinin değişmesi
anında ödenmesi gerekli prim borçlarından,
sigorta ettiren ile fesih hakkını kullanmayan
yeni hak sahibi müteselsilen sorumludur.
Sigortalı kıymetlerin şeylerin sahibinin
ölümüyle, varsa ödenecek prim borcundan
kanuni varisleri sorumludur veya iade
edilecek primi alma hakkı sigortalının
kanuni varislerine aittir.
C.6. Sigortalı Yerde Değişiklik
Sigortalı kıymetlerin kısmen veya tamamen
yeri değiştiğinde C.3 maddesi hükümleri
uygulanır.
C.7. İhbarlar
Sigortalının veya sigorta ettirenin
bildirimleri sigorta şirketinin merkezine
veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan
acenteye, noter eliyle veya taahhütlü
mektupla yapılır.
Sigortacının bildirimleri de sigortalının
veya sigorta ettirenin poliçede gösterilen
adresine veya bu adres değişmişse son
bildirilen adresine aynı surette yapılır.
Taraflara imza karşılığında elden verilen
mektup, telgraf, teleks veya faks ile
yapılan bildirimler de taahhütlü mektup
hükmündedir.
Sigortacı tarafından yapılan fesih ihbarı
postaya veya notere verildiği tarihten
itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12:00'de,
sigorta ettiren tarafından yapılan fesih
ihbarı ise postaya veya notere verildiği
tarihi takip eden gün öğleyin saat 12:00'de
hüküm ifade eder.
C.8. Ticari ve Mesleki Sırların Saklı
Tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket
edenler bu sözleşmenin yapılması dolayısıyla
sigortalıya veya sigorta ettirene ait
olarak öğreneceği ticari ve mesleki sırların
saklı tutulmamasından doğacak zararlardan
sorumludurlar.
C.9. Yetkili Mahkeme
Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar
nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak
davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketi
merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık
yapan acentenin ikametgahının bulunduğu
veya rizikonun gerçekleştiği yerdeki,
sigortacı tarafından açılacak davalarda
ise davalının ikametgahının bulunduğu
yerdeki asliye ticaret mahkemeleridir.
C.10. Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler
iki yılda zamanaşımına uğrar.
C.11. Özel Şartlar
Sözleşmeye bu genel şartlara aykırı
olmamak kaydıyla özel şartlar konulabilir.
